Mishonga yezvipembenene inoita basa rakakosha mukudzivirira nekudzora zvirwere zvekurima nemasango, kuvandudza goho rezviyo uye kuvandudza mhando yezviyo, asi kushandiswa kwemishonga yezvipembenene kuchaunza mhedzisiro yakaipa pamhando nekuchengetedzeka kwezvigadzirwa zvekurima, hutano hwevanhu uye kuchengetedzeka kwezvakatipoteredza. Mutemo weInternational Code of Conduct for Pesticide Management, wakapihwa pamwe chete neFood and Agriculture Organisation yeUnited Nations neWorld Health Organization, unoda kuti vakuru vehurumende vanochengetedza mishonga yezvipembenene vagadzire nzira yekunyoresa patsva kuti vaongorore nguva dzose uye vaongorore zvigadzirwa zvemishonga yezvipembenene zvakanyoreswa. Iva nechokwadi chekuti njodzi itsva dzinoonekwa nenguva uye matanho ekutonga anoshanda anotorwa.
Parizvino, European Union, United States, Canada, Mexico, Australia, Japan, South Korea neThailand dzakagadzira nzira dzekutarisa njodzi mushure mekunyoresa uye kuongororazve njodzi zvichienderana nemamiriro adzo.
Kubva pakatanga kushandiswa sisitimu yekunyoresa mishonga yezvipembenene muna 1982, zvinodiwa pakunyoresa mishonga yezvipembenene zvagadziriswa katatu, uye zvinodiwa zvehunyanzvi uye mwero wekuongorora kuchengetedzeka zvavandudzwa zvakanyanya, uye zvigadzirwa zvekare zvemishonga yezvipembenene zvakambonyoreswa hazvichakwanisi kuzadzisa zvizere zvinodiwa pari zvino zvekuongorora kuchengetedzeka. Mumakore achangopfuura, kuburikidza nekubatanidzwa kwezviwanikwa, rutsigiro rwepurojekiti nezvimwe matanho, Ministry of Agriculture and Rural Affairs yakaramba ichiwedzera manejimendi ekuchengetedza ekunyoresa mishonga yezvipembenene, uye yakateedzera nekuongorora mhando dzakasiyana dzemishonga yezvipembenene ine chepfu uye ine njodzi huru. Semuenzaniso, kune njodzi inotevera yemishonga yemetsulfuron-methyl, njodzi yezvakatipoteredza yeflubendiamide uye njodzi yehutano hwevanhu yeparaquat, tanga chidzidzo chakakosha, uye tanga matanho ekutarisira akarambidzwa nenguva; Kubvisa zvakare phorate, isofenphos-methyl, isocarbophos, ethoprophos, omethoate, carbofuran muna 2022 na2023 Mishonga sere ine chepfu yakawanda, yakaita semethomyl nealdicarb, yakaderedza huwandu hwemishonga ine chepfu yakawanda kusvika pasi pe1% yehuwandu hwemishonga yese yakanyoreswa, zvichideredza njodzi dzekuchengetedza kushandiswa kwemishonga inouraya chepfu.
Kunyangwe China yave ichikurudzira zvishoma nezvishoma uye ichiongorora kuongorora kushandiswa kwemishonga inouraya zvipembenene yakanyoreswa, haisati yatanga mitemo nemirau yakarongeka uye yakanangana, uye basa rekuongororazve harina kukwana, maitiro acho haana kugadziriswa, uye mutoro mukuru hausi pachena, uye kuchine mukaha mukuru kana tichienzanisa nenyika dzakabudirira. Nokudaro, kudzidza kubva kumuenzaniso mukuru uye ruzivo rweEuropean Union neUnited States, kujekesa maitiro ekushandisa uye zvinodiwa zvekuongororwazve kwemishonga inouraya zvipembenene muChina, uye kuvaka modhi itsva yekutarisira mishonga inouraya zvipembenene inobatanidza ongororo yekunyoresa, kuongororazve uye kuenderera mberi kwekunyoresa chinhu chakakosha chekutarisira kuti kuve nechokwadi chekuti kushandiswa kwemishonga inouraya zvipembenene kwakachengeteka uye kukura kwemaindasitiri kwakachengeteka.
1 Ongororazve chikamu cheprojekiti
1.1 Sangano reEuropean Union
1.1.1 chirongwa chekuongorora mhando dzekare
Muna 1993, European Commission (inozivikanwa se "European Commission") zvichienderana nemirairo yeDirective 91/414, zvinhu zvinoshanda zvezvipembenene zvinosvika chiuru zvakanyoreswa kuti zvishandiswe pamusika pamberi paChikunguru 1993 zvakaongororwazve muzvikamu zvina. Muna Kurume 2009, ongororo yakapedzwa, uye zvinhu zvinoshanda zvinosvika mazana maviri nemakumi mashanu, kana kuti 26%, zvakanyoreswazve nekuti zvaisangana nezvinodiwa zvekuchengetedza; 67% yezvinhu zvinoshanda zvakabuda mumusika nekuda kweruzivo rusina kukwana, pasina chikumbiro chebhizinesi kana kubviswa kwechirongwa chebhizinesi. Zvimwe 70 kana 7% zvezvinhu zvinoshanda zvakabviswa nekuti hazvina kuzadzisa zvinodiwa zveongororo itsva yekuchengetedza.
1.1.2 Ongororo yekubvumidzwa
Chinyorwa 21 cheMutemo mutsva weEU Pesticide Management Act 1107/2009 chinoti European Commission inogona chero nguva kutanga kuongorora patsva zvinhu zvinoshanda zvakanyoreswa, kureva kuongorora patsva kwakakosha. Zvikumbiro zvekuongororwa patsva neNhengo dzeNyika zvichienderana nezvakawanikwa zvitsva zvesainzi nehunyanzvi uye data rekutarisa zvinofanirwa kutariswa neKomisheni kuti itange kuongorora patsva kwakakosha. Kana Komisheni ichifunga kuti chinhu chinoshanda chingasazosangana nezvinodiwa zvekunyoresa, ichazivisa Nhengo dzeNyika, European Food Safety Authority (EFSA) nekambani inogadzira nezvemamiriro acho ezvinhu uye ichaisa nguva yekupedzisira yekuti kambani ipe chirevo. Komisheni inogona kutsvaga mazano kana rubatsiro rwesainzi nehunyanzvi kubva kuNhengo dzeNyika neEFSA mukati memwedzi mitatu kubva pazuva rekugamuchira chikumbiro chezano kana rubatsiro rwehunyanzvi, uye EFSA inofanira kupa maonero ayo kana mhedzisiro yebasa rayo mukati memwedzi mitatu kubva pazuva rekugamuchira chikumbiro. Kana zvikaonekwa kuti chinhu chinoshanda hachichasviki pazvinodiwa zvekunyoresa kana kuti rumwe ruzivo rwakakumbirwa haruna kupihwa, Komisheni ichasarudza kubvisa kana kugadzirisa kunyoreswa kwechinoshandiswa ichi zvichienderana nemutemo.
1.1.3 Kuvandudzwa kweKunyoresa
Kuenderera mberi kwekunyoreswa kwemishonga inouraya zvipembenene muEU kwakaenzana nekuongorora nguva nenguva muChina. Muna 1991, EU yakaburitsa gwara re91/414/EEC, iro rinoti nguva yekunyoreswa kwezvinhu zvinoshanda zvemishonga inouraya zvipembenene yakanyoreswa haifanirwe kudarika makore gumi, uye inofanira kunyorera kunyoreswa zvakare kana yapera, uye inogona kuvandudzwa mushure mekusangana nezvinodiwa zvekunyoresa. Muna 2009, European Union yakaburitsa Mutemo mutsva wemishonga inouraya zvipembenene Mutemo 1107/2009, uchitsiva 91/414/EEC. Mutemo 1107/2009 unoti zvinhu zvinoshanda uye kugadzirwa kwemishonga inouraya zvipembenene zvinofanirwa kukumbira kuvandudzwa kwekunyoreswa mushure mekupera, uye nguva yakatarwa yekuwedzerwa kwekunyoreswa kwezvinhu zvinoshanda zvinoenderana nerudzi rwayo nemigumisiro yekuongororwa: nguva yekuwedzera kwezvinhu zvinoshanda zvemishonga inouraya zvipembenene kazhinji haisi kupfuura makore gumi nemashanu; Nguva yemunhu anoda kutsiva haipfuure makore manomwe; Zvinhu zvinoshanda zvinodiwa pakudzivirira zvipembenene nezvirwere zvakakomba zvemiti zvisingasvike pazvinodiwa pari zvino, zvakaita sezvirwere zvinokonzera kenza muClass 1A kana 1B, zvinhu zvine chepfu yekubereka muClass 1A kana 1B, zvinhu zvinoshanda zvine hunhu hwekuvhiringidza endocrine zvinogona kukonzera migumisiro yakaipa pavanhu nezvisikwa zvisiri kurwiswa, hazvifanirwe kuwedzerwa kwenguva inopfuura makore mashanu.
1.2 Nyika dzakabatana
1.2.1 kunyoreswa patsva kwemhando dzekare
Muna 1988, Mutemo weFederal Insecticide, Fungicide, and Rodenticide Act (FIFRA) wakagadziriswa kuti pave neongororo yezvese zvinoshandiswa mumishonga yezvipembenene yakanyoreswa musi wa1 Mbudzi, 1984 usati wasvika. Kuti pave nechokwadi chekuti zvinoteererwa neruzivo rwesainzi uye mitemo yepamutemo. MunaGunyana 2008, US Environmental Protection Agency (EPA) yakapedza kuongororazve zvinhu zvinoshanda zvinosvika 1,150 (zvakakamurwa kuita misoro 613) kuburikidza neOld Variety Re-registration Program, iyo misoro 384 yakatenderwa, kana kuti 63 muzana. Paive nemisoro 229 pamusoro pekubviswa kwemutemo, zvichiita 37 muzana.
1.2.2 Ongororo yakakosha
Pasi peFIFRA neCode of Federal Regulations (CFR), kuongororwa kwakakosha kunogona kutanga kana humbowo hunoratidza kuti kushandiswa kwemushonga wezvipembenene kunosangana nechimwe chezvinotevera:
1) Inogona kukonzera kukuvara kwakanyanya kuvanhu kana zvipfuyo.
2) Inogona kunge inokonzera kenza, inokonzera teratogenic, ine chepfu muropa, ine chepfu mumwana asati aberekwa, ine chepfu yekubereka kana kuti ine chepfu inononoka kwenguva refu kuvanhu.
3) Huwandu hwezvisaririra muzvinhu zvipenyu zvisina chinangwa chiri munharaunda hunogona kuenzana kana kupfuura huwandu hwemigumisiro ine chepfu yakakomba kana isingaperi, kana kuti hunogona kuva nemigumisiro yakaipa pakuberekana kwezvinhu zvisina chinangwa.
4) zvinogona kuisa njodzi pakuramba kuripo kwemhuka dziri munjodzi kana dziri munjodzi sekutsanangurwa kweMutemo weMhuka Dziri Munjodzi.
5) Zvinogona kukonzera kuparadzwa kwenzvimbo dzakakosha dzemhuka dziri munjodzi kana dziri munjodzi kana dzimwe shanduko dzakaipa.
6) Panogona kuva nenjodzi kuvanhu kana nharaunda, uye zvakakosha kuona kana mabhenefiti ekushandisa mishonga yekuuraya zvipembenene achigona kugadzirisa migumisiro yakaipa yemagariro evanhu, hupfumi uye nharaunda.
Kuongororwazve kwakakosha kunowanzo sanganisira kuongororwa kwakadzama kweimwe kana njodzi dzakawanda dzinogona kuitika, nechinangwa chekuderedza njodzi yemushonga wezvipembenene nekuongorora data riripo, kuwana ruzivo rutsva uye/kana kuita bvunzo itsva, kuongorora njodzi dzakaonekwa uye kuona matanho akakodzera ekuderedza njodzi. Mushure mekunge kuongororwazve kwakakosha kwapera, EPA inogona kutanga matanho epamutemo ekudzima, kuramba, kuisa muzvikamu patsva, kana kugadzirisa kunyoreswa kwechigadzirwa chataurwa nezvacho. Kubva kuma1970, EPA yave ichiongororazve mishonga yezvipembenene inopfuura zana uye yakapedza ongororo dzakawanda idzodzo. Parizvino, kuongororwazve kwakakosha kwakati wandei kuri kumirira: aldicarb, atrazine, propazine, simazine, uye ethyleneoxide.
1.2.3 Ongororo yekunyoresa
Zvichienderana nekuti chirongwa chekare chekunyoresa mhando zvekare chapera uye kuongororwa kwakakosha kwatora makore mazhinji, EPA yakasarudza kutanga kuongororwazve sechirongwa chinotsiva kunyoresa mhando yekare uye kuongororwa kwakakosha. Kuongororwazve kweEPA kwazvino kwakaenzana nekuongororwa kwenguva nenguva muChina, uye hwaro hwayo hwepamutemo iFood Quality Protection Act (FQPA), iyo yakakurudzira kuongororwa kwemishonga yezvipembenene kekutanga muna 1996, uye yakagadzirisa FIFRA. EPA inofanirwa kuongorora mushonga wezvipembenene wega wega wakanyoreswa kanenge kamwe chete pamakore gumi nemashanu ega ega kuti ive nechokwadi chekuti mushonga wezvipembenene wega wega wakanyoreswa unoramba uchitevedzera mitemo iripo sezvo matanho ekuongorora njodzi achichinja uye mitemo ichichinja.
Muna 2007, FIFRA yakaburitsa chinjo yekutanga kuongorora patsva, ichida kuti EPA ipedzise kuongorora kwayo mishonga inouraya zvipembenene 726 yakanyoreswa Gumiguru 1, 2007 isati yasvika, panosvika Gumiguru 31, 2022. Sechikamu chechisarudzo chekuongorora, EPA inofanirawo kuzadzisa chisungo chayo pasi peMutemo weMhuka Dziri Munjodzi yekutora matanho ekudzivirira njodzi dzemhuka dziri munjodzi. Zvisinei, nekuda kwedenda reCOVID-19, kunonoka kutumira data kubva kune vanonyorera uye kuoma kwekuongorora, basa racho harina kupedzwa nenguva. Muna 2023, EPA yakaburitsa chirongwa chitsva chekuongorora patsva chemakore matatu, icho chichagadzirisa nguva yekupedzisira yekuongorora patsva mishonga inouraya zvipembenene 726 yakanyoreswa isati yasvika Gumiguru 1, 2007, uye mishonga inouraya zvipembenene 63 yakanyoreswa mushure mezuva iroro kusvika Gumiguru 1, 2026. Zvakakosha kuziva kuti, pasinei nekuti mushonga unouraya zvipembenene wakaongororwa patsva here, EPA ichatora matanho akakodzera ekutonga painoona kuti kusvibiswa kwemishonga inouraya zvipembenene kunokonzera njodzi kuvanhu kana nharaunda inoda kutariswa nekukurumidza.
2 Maitiro Akafanana
Sekuongorora mhando dzekare dzeEU, mapurojekiti ekunyoresa mhando dzekare dzeUnited States uye ekuongorora patsva kwakaitwa, pari zvino, EU inonyanya kuburikidza nekuwedzera kunyoresa, United States inonyanya kuburikidza nepurojekiti yekuongorora patsva kuti iite ongororo yekuchengetedzwa kwemishonga inouraya zvipembenene yakanyoreswa, iyo yakafanana nekuongorora nguva nenguva muChina.
2.1 Sangano reEuropean Union
Kuenderera mberi kwekunyoreswa muEU kwakakamurwa kuita matanho maviri, chekutanga ndechekuenderera mberi kwekunyoreswa kwechinhu chinoshanda. Chinhu chinoshanda chinogona kuvandudzwa kana zvikaonekwa kuti kushandiswa kumwe chete kana kupfuura kwechinhu chinoshanda uye kanenge chigadzirwa chimwe chete chekugadzirira chine chinhu chinoshanda chinosangana nezvinodiwa zvekunyoresa. Komisheni inogona kusanganisa zvinhu zvinoshanda zvakafanana uye kugadzira zvirongwa zvebasa zvinoenderana nemhedzisiro yazvo pahutano hwevanhu nemhuka uye kuchengetedzeka kwezvakatipoteredza, ichifunga, nepamunogona napo, kudiwa kwekudzora kwakanaka uye kutonga kwekudzivirira kwechinangwa. Chirongwa ichi chinofanira kusanganisira zvinotevera: maitiro ekutumira nekuongorora zvikumbiro zvekuvandudzwa kwekunyoresa; Ruzivo runofanira kutumirwa, kusanganisira matanho ekuderedza kuyedzwa kwemhuka, senge kushandiswa kwemaitiro ekuongorora akangwara akadai sekuongorora data mu vitro; Nguva yekupedzisira yekutumira data; Mitemo mitsva yekutumira data; Nguva yekuongorora nekuita sarudzo; Uye kugoverwa kwekuongorora kwezvinhu zvinoshanda kuNyika dziri nhengo.
2.1.1 Zvinhu zvinoshanda
Zvinhu zvinoshanda zvinopinda muchikamu chinotevera chekuvandudzwa kwemakore matatu nguva yekunyoresa isati yapera, uye vanhu vanofarira kuvandudzwa kwekunyoresa (kungave munyoreri panguva yekubvumidzwa kwekutanga kana vamwe vanyoreri) vanofanira kuendesa chikumbiro chavo makore matatu chisati chapera chegwaro rekunyoresa. Kuongororwa kwedata rekuenderera mberi kwekunyoreswa kwezvinhu zvinoshanda kunoitwa pamwe chete nenyika yenhengo yemurapori (RMS) nenyika yenhengo yemurapori (Co-RMS), pamwe nekubatanidzwa kweEFSA nedzimwe Nyika dzeNhengo. Zvichienderana nezvinodiwa nemirairo, nhungamiro nemirairo yakakodzera, Nyika yega yega yeNhengo inosarudza Nyika yeNhengo ine zviwanikwa zvinodiwa uye kugona (vashandi, kuwanda kwebasa, nezvimwewo) seNyika inotungamira. Nekuda kwezvinhu zvakasiyana-siyana, Nyika inotungamira neNyika inotungamira pamwe chete neNyika inotungamira inogona kusiyana neNyika iyo zita racho rakatanga kunyoreswa. Musi wa27 Kurume 2021, Mutemo 2020/1740 weEuropean Commission wakatanga kushanda, uchitsanangura nyaya dzakananga dzekugadziriswazve kwekunyoreswa kwezvinhu zvinoshanda zvemishonga yekuuraya zvipembenene, zvinoshanda kune zvinhu zvinoshanda zvine nguva yekunyoresa iri musi wa27 Kurume 2024 kana kuti mushure mazvo. Kune zvinhu zvinoshanda zvinopera musi wa27 Kurume 2024 usati wasvika, Mutemo 844/2012 ucharamba uchishanda. Maitiro chaiwo ekuvandudzwa kwekunyoreswa muEU ndeaya anotevera.
2.1.1.1 Ziviso yeKutanga Kunyorera uye Mazano Ekupa Mhinduro
Vasati vanyorera kunyorera patsva kunyoreswa, kambani inofanira kutanga yatumira kuEFSA chiziviso chemiedzo yakakodzera yavanoda kuita mukutsigira kuvandudzwa kwekunyoreswa, kuitira kuti EFSA ikwanise kuipa mazano akazara uye kuita hurukuro neveruzhinji kuti ive nechokwadi chekuti kuedzwa kwakakodzera kunoitwa nenguva uye nenzira ine musoro. Mabhizinesi anogona kutsvaga mazano kubva kuEFSA chero nguva vasati vavandudza chikumbiro chavo. EFSA inofanira kuzivisa Nyika inotungamira uye/kana Nyika Inotungamira pamwe chete nezvechiziviso chakapihwa nekambani uye kupa mazano akazara zvichibva pakuongororwa kweruzivo rwese rwune chekuita nechikafu chinoshanda, kusanganisira ruzivo rwekare rwekunyoresa kana kuenderera mberi kweruzivo rwekunyoresa. Kana vanyoreri vakawanda vakatsvaga mazano panguva imwe chete pamusoro pekuvandudzwa kwekunyoreswa kwechikamu chimwe chete, EFSA inofanira kuvapa zano rekutumira chikumbiro chekuvandudza pamwe chete.
2.1.1.2 Kutumira uye kugamuchirwa kweChikumbiro
Munyoreri anofanira kuendesa chikumbiro chekuvandudza nemagetsi mukati memakore matatu kusati kwapera kunyoreswa kwechinhu chinoshanda kuburikidza nehurongwa hwekutumira hwakasarudzwa neEuropean Union, umo Nyika inotungamira, Nyika inotungamira, dzimwe Nyika dziri Nhengo, EFSA neKomisheni vanogona kuziviswa. Nyika inotungamira inofanira kuzivisa munyoreri, Nyika inotungamira, Komisheni neEFSA, mukati memwedzi mumwe chete kubva pakutumira chikumbiro, nezvezuva rakagamuchirwa uye kugamuchirwa kwechikumbiro chekuvandudza. Kana chimwe chinhu kana zvakawanda zvisipo muzvinhu zvakatumirwa, kunyanya kana data rakazara rekuyedza risina kutumirwa sezvinodiwa, nyika inotungamira inofanira kuzivisa munyoreri nezvezviri mukati memwedzi mumwe chete kubva pazuva rakagamuchirwa chikumbiro, uye inoda kuti chitsiviwe mukati memazuva gumi nemana, kana zvinhu zvisipo zvisina kutumirwa kana pasina zvikonzero zvine musoro zvinopihwa pakupera, chikumbiro chekuvandudza hachizogamuchirwi. Nyika inotungamira inofanira kuzivisa munyoreri nekukurumidza, Nyika inotungamira, Komisheni, dzimwe Nyika dziri Nhengo neEFSA nezvechisarudzo chacho nezvikonzero zvekusagamuchirwa kwacho. Nguva yekupedzisira yekuenderera mberi kwechikumbiro isati yasvika, Nyika inotungamira pamwe chete inofanira kubvumirana pamabasa ese ekuongorora uye kugoverwa kwebasa.
2.1.1.3 Ongororo yedata
Kana chikumbiro chekuenderera mberi chikagamuchirwa, Hurumende inotungamira ichaongorora ruzivo rukuru uye yotsvaga pfungwa dzevanhu. EFSA, mukati memazuva makumi matanhatu kubva pazuva rekuburitswa kwechikumbiro chekuenderera mberi, ichabvumidza veruzhinji kutumira pfungwa dzakanyorwa pamusoro peruzivo rwechikumbiro chekuenderera mberi uye kuvapo kwemamwe data kana kuyedza kwakakodzera. Hurumende inotungamira neHurumende inotungamira pamwe chete neVatungamiri vanobva vaita ongororo yakazvimirira, isina kwayakarerekera uye yakajeka yekuti chinhu chinoshanda chichiri kusangana nezvinodiwa zvemitemo yekunyoresa here, zvichibva pane zvakawanikwa nesainzi zviripo uye magwaro enhungamiro anoshanda, vachiongorora ruzivo rwese rwakagamuchirwa pachikumbiro chekuvandudza, data rekunyoresa rakambotumirwa uye mhedziso yekuongorora (kusanganisira ongororo dzekare) uye pfungwa dzakanyorwa dzakagamuchirwa panguva yekubvunzana neveruzhinji. Ruzivo rwakatumirwa nevanyoreri rwunopfuura chikumbiro, kana mushure menguva yakatarwa yekutumira, haruzofungidzirwi. Hurumende inotungamira ichaendesa mushumo wekuongorora wekuvandudza (dRAR) kuKomisheni neEFSA mukati memwedzi gumi nemitatu kubva pakutumira chikumbiro chekuvandudza. Munguva iyi, Nyika inotungamira inogona kukumbira rumwe ruzivo kubva kumunyoreri uye kuisa muganho wenguva yeruzivo rwakawedzerwa, inogona zvakare kubvunza EFSA kana kukumbira rumwe ruzivo rwesainzi nehunyanzvi kubva kune dzimwe Nhengo dzeNyika, asi haifanire kukonzera kuti nguva yekuongorora ipfuure mwedzi gumi nemitatu yakatarwa. Gwaro rekuongorora rekuwedzera kunyoreswa rinofanira kunge riine zvinhu zvinotevera:
1) Zvikumbiro zvekuenderera mberi kwekunyoresa, kusanganisira chero mamiriro ezvinhu anodiwa uye zvirambidzo.
2) Mazano ekuti chinhu chinoshanda chinofanira kuonekwa sechinhu chinoshanda "chine njodzi shoma".
3) Mazano ekuti chinhu chinoshanda chinofanira kutorwa sechinotsiva here.
4) Mazano ekuisa muganho wepamusoro we residue (MRL), kana zvikonzero zvekusabatanidza MRL.
5) Mazano ekuisa muzvikamu, kusimbisa kana kupatsanura zvinhu zvinoshanda.
6) Kusarudzwa kwezviedzo zvipi mudata rekuenderera mberi kwekunyoresa zvine chekuita nekuongorora.
7) Mazano ekuti ndeapi zvikamu zvemushumo zvinofanira kutariswa nenyanzvi.
8) Kana zvakakodzera, Nyika inotungamira pamwe chete haibvumirani nepfungwa dzekuongorora Nyika Inotungamira, kana pfungwa dzisina chibvumirano pakati peNyika Dziri Nhengo dzinoumba Boka reNyika Dzinotungamira.
9) Zvakabuda muhurukuro yeruzhinji uye kuti zvichatariswa sei.
Nyika inotungamira inofanira kutaurirana nekukurumidza nevatungamiriri vezvemakemikari uye, pakupedzisira, kutumira chikumbiro kuEuropean Chemicals Agency (ECHA) panguva yekutumira gwaro rekuongorora kuenderera mberi kuti riwane kupatsanurwa kuri pasi peEU Classification, Labeling and Packaging Regulation for Substances and Mixtures. Chinhu chinoshanda chinoputika, chepfu yakanyanya, ngura/kushatirwa kweganda, kukuvara kwakanyanya kwemaziso/kushatirwa, allergy yekufema kana yeganda, mutagenicity yemasero ezvipembenene, carcinogenicity, reproductive toxicity, specific target organ toxicity kubva pakusangana kamwe chete uye kakawanda, uye kupatsanurwa kwakafanana kwenjodzi kunharaunda yemvura. Nyika yekutongwa inofanira kutaura zvakakwana zvikonzero nei chinhu chinoshanda chisingasvike pamatanho ekupatsanurwa kweimwe kana kupfuura emapoka enjodzi, uye ECHA inogona kutaura nezvemaonero eNyika yekutongwa.
2.1.1.4 Mashoko pamusoro pegwaro rekuongorora kuenderera mberi kwechirongwa
EFSA ichaongorora kana gwaro rekuongorora kuenderera mberi rine ruzivo rwese rwakakosha uye voriendesa kune anenge achinyorera uye kune dzimwe Nyika Dziri Nhengo pasina kupfuura mwedzi mitatu mushure mekugamuchira gwaro. Paanogamuchira gwaro rekuongorora kuenderera mberi, anenge achinyorera anogona, mukati memavhiki maviri, kukumbira EFSA kuti ichengetedze ruzivo rwacho rwakavanzika, uye EFSA inofanira kuita kuti gwaro rekuongorora kuenderera mberi rive pachena, kunze kweruzivo rwakavanzika rwakagamuchirwa, pamwe chete neruzivo rwechikumbiro chekuenderera mberi rwakagadziridzwa. EFSA ichabvumira veruzhinji kutumira mashoko akanyorwa mukati memazuva makumi matanhatu kubva pazuva rekuburitswa kwegwaro rekuongorora kuenderera mberi uye kuatumira, pamwe chete nemashoko avo, kuNyika inotungamira, Nyika inotungamira pamwe chete kana boka reNyika Dziri Nhengo dzinotungamira pamwe chete.
2.1.1.5 Ongororo yevamwe uye kuburitswa kwemhinduro
EFSA inoronga nyanzvi (nyanzvi dzenyika dzinotungamira nenyanzvi dzedzimwe nyika dziri nhengo) kuti dziite ongororo yevamwe, dzikurukure pfungwa dzeongororo dzenyika dzinotungamira nedzimwe nyaya dzasara, dzigadzire mhedziso dzekutanga uye kubvunzana neveruzhinji, uye pakupedzisira dzipe mhedziso nezvisarudzo kuEuropean Commission kuti zvibvumidzwe uye zviburitswe. Kana, nekuda kwezvikonzero zvisingagoneki nemunyoreri, kuongororwa kwechinongedzo chinoshanda kusati kwapera zuva rekupera, EU ichaburitsa chisarudzo chekuwedzera kushanda kwekunyoreswa kwechinongedzo chinoshanda kuti ive nechokwadi chekuti kuvandudzwa kwekunyoreswa kwapera zvakanaka.
2.1.2 Kugadzirira
Munhu ane chitupa chekunyoresa chakakodzera, mukati memwedzi mitatu yekunyoreswa kwechinhu chinoshanda, anofanira kutumira chikumbiro chekuvandudzwa kwekunyoreswa kwemushonga kuNyika yeNhengo yakanyoresa mushonga unoenderana nawo. Kana munhu akanyoresa akakumbira kuvandudzwa kwekunyoreswa kwemushonga mumwe chete munzvimbo dzakasiyana, ruzivo rwese rwekunyorera runofanira kuziviswa kuNyika dzese dzeNhengo kuitira kuti pave nekutsinhana ruzivo pakati peNyika dzeNhengo. Kuti adzivise bvunzo dzakapetwa kaviri, munhu anenge achinyorera anofanira, asati aita bvunzo kana bvunzo, kutarisa kana mamwe mabhizinesi akawana kunyoreswa kwemushonga mumwe chete, uye anofanira kutora matanho ese akakodzera nenzira yakarurama uye yakajeka kuti asvike pachibvumirano chekugovera bvunzo nemushumo webvunzo.
Kuti pave nehurongwa hwekushanda hwakarongeka uye hunoshanda, EU inoshandisa hurongwa hwekunyoresa hwedunhu hwekugadzirira, hwakakamurwa kuita matunhu matatu: Kuchamhembe, pakati neKumaodzanyemba. Komiti Yekutungamira yeZonal (zonal SC) kana Nyika Dzinomiririra dzichabvunza vese vane zvitupa zvekunyoresa zvigadzirwa kana vachida kunyorera kuvandudzwa kwekunyoresa uye munharaunda ipi, Inosarudzawo nhengo yeZonal Rapporteur Member State (zonal RMS). Kuti varonge pachine nguva, dunhu rinotonga rinofanira kugadzwa nguva refu isati yatumirwa chikumbiro chekuenderera mberi kwechigadzirwa chemishonga, izvo zvinowanzokurudzirwa kuti zviitwe EFSA isati yaburitsa mhedziso yeongororo yechinhu chinoshanda. Ibasa redunhu rinotonga redunhu kusimbisa huwandu hwevanyoreri vakaendesa mafomu ekuvandudza, kuzivisa vanyoreri nezvesarudzo uye kupedzisa ongororo panzvimbo yemamwe matunhu ari munharaunda (kuenderera mberi kwekuongorora kwemamwe mashandisirwo ezvigadzirwa zvemishonga dzimwe nguva kunoitwa neNhengo yeNyika pasina kushandisa zonal registration system). Nyika inoongorora zvinhu zvinoshanda inofanirwa kupedzisa kuenzanisa data rekuenderera mberi kwechinhu chinoshanda nedata rekuenderera mberi kwechigadzirwa chemishonga. Nyika inotungamira dunhu inofanira kupedzisa kuongororwa kwedata rinoenderera mberi rekugadzirira mukati memwedzi mitanhatu uye yoritumira kuNyika Dzenhengo nevanyoreri kuti vape pfungwa dzavo. Nyika Dzenhengo imwe neimwe inofanira kupedzisa kubvumidzwa kwenguva refu kwezvigadzirwa zvayo zvekugadzira mukati memwedzi mitatu. Maitiro ese ekuvandudza kugadzira anofanira kupedzwa mukati memwedzi gumi nemiviri kubva pakupera kwekuvandudzwa kwekunyoreswa kwechinhu chinoshanda.
2.2 Nyika dzakabatana
Mukuongororazve, US EPA inofanirwa kuita ongororo yengozi, kuona kana mushonga wezvipembenene uchisangana nezvinodiwa zvekunyoresa zveFIFRA, uye kupa sarudzo yekuongorora. EPA's pesticide regulatory Agency ine mativi manomwe, mativi mana ekutonga, uye mativi matatu akasarudzika. Registry and Reevaluation Service ndiyo regulatory Branch, uye Registry ine basa rekushandisa zvitsva, mashandisirwo uye shanduko mumishonga yese yemakemikari; Reevaluation Service ine basa rekuongorora mishonga yezvipembenene mushure mekunyoresa. Health Effects Branch, Environmental Behaviour and Effects Branch neBiological and Economic Analysis Branch, ayo ari mayuniti akasarudzika, ndiwo ane basa rekuongorora ruzivo rwese rwakakosha rwekunyoresa mishonga yezvipembenene uye kuongorora mushure mekunyoresa, uye kupedzisa kuongororwa kwenjodzi.
2.2.1 Kupatsanurwa kwedingindira
Musoro wekuongororazve une chimwe kana zvimwe zvinoshandiswa uye zvigadzirwa zvese zvine zvinhu zvinoshanda. Kana chimiro chemakemikari uye hunhu hwechepfu hwezvinhu zvakasiyana zvinoshanda zvakabatana, uye chikamu kana data rese rinodiwa pakuongororwa kwenjodzi richigona kugoverwa, zvinogona kuiswa muchikamu chimwe chete; Zvigadzirwa zvemishonga ine zvinhu zvakawanda zvinoshanda zvinofanirwawo kuongororwazve kwechinhu chimwe nechimwe chinoshanda. Kana data idzva kana ruzivo rwawanikwa, EPA inogonawo kuita shanduko kumusoro wekuongororazve. Kana ikaona kuti zvinhu zvakawanda zvinoshanda mumusoro wenyaya hazvina kufanana, EPA inogona kupatsanura musoro wenyaya kuita misoro miviri kana kupfuura yakazvimirira, kana kuti inogona kuwedzera kana kubvisa zvinhu zvinoshanda kubva kumusoro wekuongororazve.
2.2.2 Kugadzirwa kwepurogiramu
Nyaya yega yega yekuongororazve ine zuva rekutanga, iro ringave zuva rekutanga rekunyoresa kana zuva rekunyoresazve kwechigadzirwa chemishonga chinouraya zvipembenene chakatanga kunyoreswa munyaya yacho (zuva rekunyoresazve rinoreva zuva rakasainwa sarudzo yekunyoresazve kana sarudzo yenguva pfupi), kazhinji chero ipi zvayo iri gare gare. EPA inowanzoisa purogiramu yayo yekuongororazve pari zvino pazuva rekutanga kana kuongororwazve kwazvino, asi inogonawo kuongorora misoro yakawanda yakakodzera panguva imwe chete kuti ishande zvakanaka. EPA ichaisa faira rekuongororazve, kusanganisira zuva rekutanga, pawebhusaiti yayo uye ichachengetedza purogiramu yekuongororazve yegore rayakaburitswa uye kwemakore maviri anotevera mushure mezvo.
2.2.3 Kuongororwazve kunotanga
2.2.3.1 kuvhura dhoketi
EPA inotanga kuongorora patsva nekugadzira gwaro repachena remusoro wega wega wekuongororazve mishonga yezvipembenene uye kukumbira pfungwa. Zvisinei, kana EPA ikaona kuti mushonga wezvipembenene unosangana nezvinodiwa zvekunyoreswa kweFIFRA uye hapana kumwe kuongorora kunodiwa, inogona kusvetuka danho iri yozivisa sarudzo yayo yekupedzisira zvakananga kuburikidza neFederal Register. Faira rega rega remhosva richaramba rakavhurika mukati memaitiro ekuongorora patsva kusvika sarudzo yekupedzisira yaitwa. Faira iri rinosanganisira, asi harigumiri pane zvinotevera: ongororo yemamiriro epurojekiti yekuongorora patsva; Rondedzero yevakanyoresa varipo nevanyoresa, chero chiziviso cheFederal Register nezve kunyoreswa kuri kumirira, miganhu iripo kana yekusaririra; Magwaro ekuongorora njodzi; Bhuku renhoroondo yezvino; Pfupiso yedata retsaona; Uye chero rumwe ruzivo rwakakodzera kana ruzivo. Faira iri rinosanganisirawo hurongwa hwebasa rekutanga hunosanganisira ruzivo rwekutanga rwuripo pari zvino nezve mushonga wezvipembenene unofanirwa kudzorwa uye kuti uchashandiswa sei, pamwe neongororo yenjodzi inofungidzirwa, zvinodiwa nedata, uye purogiramu yekuongorora.
2.2.3.2 Mashoko everuzhinji
EPA inoburitsa chiziviso muFederal Register kuti veruzhinji vataure nezvefaira rekuongororazve uye hurongwa hwebasa rekutanga kwenguva isingasviki mazuva makumi matanhatu. Munguva iyi, vane chekuita neizvi vanogona kubvunza mibvunzo, kupa mazano kana kupa ruzivo rwakakodzera. Kuendeswa kweruzivo rwakadaro kunofanirwa kuzadzisa zvinodiwa zvinotevera.
1) Ruzivo rwakakodzera runofanira kutumirwa mukati menguva yakatarwa yekutaura, asi EPA ichafungawo, pakusarudza kwayo, kana ichizogamuchira ruzivo kana ruzivo rwunotumirwa mushure mezvo.
2) Ruzivo runofanira kutumirwa nenzira inoverengwa uye inoshandiswa. Semuenzaniso, chero chinhu chisiri muChirungu chinofanira kuperekedzwa neshanduro yeChirungu, uye chero ruzivo rwunotumirwa muchimiro cheaudio kana vhidhiyo runofanira kuperekedzwa nerekodhi yakanyorwa. Zvinyorwa zvinogona kutumirwa muchimiro chepepa kana chemagetsi.
3) Munhu anotumira anofanira kuratidza pachena kwakabva ruzivo kana ruzivo rwaatumira.
4) Munhu anoisa faira anogona kukumbira kuti EPA iongororezve ruzivo rwakarambwa muongororo yapfuura, asi anofanira kutsanangura zvikonzero zvekudzokororazve.
Zvichibva paruzivo rwakagamuchirwa panguva yekupa mhinduro uye ongororo yapfuura, EPA inogadzira uye inoburitsa hurongwa hwekupedzisira hwebasa hunosanganisira zvinodiwa nedata rehurongwa, mhinduro dzakagamuchirwa, uye pfupiso yemhinduro dzeEPA.
Kana mushonga wezvipembenene usina kunyoreswa kwechigadzirwa, kana kuti zvigadzirwa zvese zvakanyoreswa zvikabviswa, EPA haizochaongorori mushonga wezvipembenene.
2.2.3.3 Kutora chikamu kwevanobatanidzwa
Kuti kuwedzere kujeka uye kubatanidzwa uye kugadzirisa kusaziva kunogona kukanganisa kuongororwa kwengozi yezvipembenene uye sarudzo dzekutarisira njodzi, zvakaita sekunyorwa kwemazita kana data rekuyedza risipo, EPA inogona kuita misangano nevanotora chikamu pamisoro yekuongororazve iri kuuya kana iri kuenderera mberi. Kuva neruzivo rwakakwana pakutanga kunogona kubatsira EPA kuderedza kuongororwa kwayo kunzvimbo dzinoda kunyatsotariswa. Semuenzaniso, EPA isati yatanga kuongororazve, inogona kubvunza ane chitupa chekunyoresa kana mushandisi wezvipembenene nezvekushandiswa uye kushandiswa kwechigadzirwa, uye panguva yekuongororazve, EPA inogona kubvunza ane chitupa chekunyoresa, mushandisi wezvipembenene kana vamwe vashandi vakakodzera kuti vagadzire pamwe chete hurongwa hwekutarisira njodzi yezvipembenene.
2.2.4 Kuongororazve nekushandisa
2.2.4.1 Ongorora shanduko dzakaitika kubva paongororo yekupedzisira
EPA ichaongorora chero shanduko mumitemo, marongero, nzira dzekuongorora njodzi, kana zvinodiwa nedata zvakaitika kubva pakuongorora kwekunyoresa kwekupedzisira, ichaona kukosha kweshanduko idzodzo, uye ichaona kana mushonga wezvipembenene wakaongororwazve uchiri kusangana nezvinodiwa zvekunyoresa zveFIFRA. Panguva imwe chete, ongorora data rese idzva rakakodzera kana ruzivo kuti uone kana kuongororwa kwenjodzi kutsva kana kuongororwa kwenjodzi kutsva/rubatsiro kuchidikanwa.
2.2.4.2 Ita ongororo itsva sezvinodiwa
Kana zvikaonekwa kuti ongororo itsva inodiwa uye data rekuongorora riripo rakakwana, EPA ichaita zvakare zvakananga ongororo yenjodzi kana ongororo yenjodzi/mabhenefiti. Kana data riripo kana ruzivo rusingasangane nezvinodiwa zvekuongorora zvitsva, EPA ichapa chiziviso chekufonera kune ane chitupa chekunyoresa akakodzera zvichienderana nemitemo yeFIFRA yakakodzera. Muridzi wechitupa chekunyoresa anowanzo fanirwa kupindura mukati memazuva makumi mapfumbamwe kuti abvumirane neEPA paruzivo rwunofanira kutumirwa uye nguva yekupedzisa chirongwa.
2.2.4.3 Kuongororwa kwemigumisiro pamhuka dziri munjodzi
Kana EPA ikaongororazve mushonga unoshanda semishonga inouraya zvipembenene pakuongororazve, inosungirwa kutevedzera zviri muMutemo weEndangered Species Act kudzivirira kukuvadzwa kwemarudzi ari munjodzi kana ari munjodzi uye kukanganisa kwakaipa panzvimbo dzakakosha dzakatarwa. Kana zvichidikanwa, EPA ichabvunza US Fish and Wildlife Service neNational Marine Fisheries Service.
2.2.4.4 Kubatanidzwa kweveruzhinji
Kana kuongororwa kwenjodzi kutsva kwaitwa, EPA inowanzo buritsa chiziviso muFederal Register ichipa gwaro rekuongorora njodzi kuti veruzhinji vaongorore uye vape pfungwa dzavo, nenguva yekutaura yemazuva makumi matatu uye kazhinji mazuva makumi matanhatu. EPA ichaisawo mushumo wekuongorora njodzi wakagadziridzwa muFederal Register, tsananguro yechero shanduko kugwaro rakarongwa, uye mhinduro kune veruzhinji. Kana ongororo yenjodzi yakagadziridzwa ichiratidza kuti kune njodzi dzekunetseka, nguva yekutaura yemazuva makumi matatu inogona kupihwa kuti veruzhinji vape mamwe mazano ematanho ekuderedza njodzi. Kana kuongororwa kwekutanga kuchiratidza mwero wakaderera wekushandiswa/kushandiswa kwemishonga inouraya zvipembenene, kukanganisa kushoma kune vane chekuita nazvo kana veruzhinji, njodzi shoma, uye matanho mashoma ekuderedza njodzi anodiwa, EPA haigone kuita imwe pfungwa yeveruzhinji pamusoro pegwaro rekuongorora njodzi, asi panzvimbo pezvo inoita kuti gwaro riwanikwe kuti veruzhinji vaongorore pamwe chete nechisarudzo chekuongororazve.
2.2.5 Sarudzo yekuongorora kunyoresa
Sarudzo yekuongororazve ndeyekuona kweEPA kuti mushonga wezvipembenene unosangana here nezvinodiwa nemutemo, kureva kuti, inoongorora zvinhu zvakaita sezita remushonga, zvinhu zvinoshanda uye kurongedza kuti ione kana mushonga wezvipembenene uchaita basa rawo raunoda pasina kukonzera migumisiro yakaipa pahutano hwevanhu kana nharaunda.
2.2.5.1 sarudzo yekuongorora kunyoresa yakarongwa kana sarudzo yepakati yakarongwa
Kana EPA ikaona kuti kuongororwa kwenjodzi kutsva hakudiwi, ichaburitsa sarudzo yekuongororazve pasi pemitemo ("Sarudzo Yakarongwa"); Kana kuongororwa kwakawedzerwa, senge kuongororwa kwemarudzi ari munjodzi kana kuongororwa kweendocrine, kuchidikanwa, sarudzo yepakati inogona kupihwa. Sarudzo yakarongwa ichaburitswa kuburikidza neFederal Register uye ichavepo kune veruzhinji kwenguva yekutaura kwemazuva angangoita makumi matanhatu. Sarudzo yakarongwa inosanganisira zvinhu zvinotevera:
1) Taura mhedziso dzayo dzakarongwa pamusoro pezvinodiwa pakunyoreswa kweFIFRA, kusanganisira zvakawanikwa kubva kubvunzurudzo yepamutemo yeEndangered Species Act, uye ratidza hwaro hwemhedziso idzi dzakarongwa.
2) Tsvaga matanho anokurudzirwa ekuderedza njodzi kana mamwe matanho anodiwa wobva waatsigira.
3) Ratidza kana data rekuwedzera richidikanwa; Kana zvichidikanwa, taura zvinodiwa nedata uye zivisa muridzi wekadhi rekunyoresa nezvekufona kwedata.
4) Taura chero shanduko dzinodiwa dzemazita.
5) Isa nguva yakatarwa yekupedzisa chiito chimwe nechimwe chinodiwa.
2.2.5.2 Sarudzo yekuongorora kunyoresa kwenguva pfupi
Mushure mekufunga nezvese zvataurwa pamusoro pechisarudzo chenguva pfupi chakarongwa, EPA inogona, pakusarudza kwayo, kupa sarudzo yechinguvana kuburikidza neFederal Register isati yapera kuongororazve. Chisarudzo chenguva pfupi chinosanganisira tsananguro yechero shanduko kune chisarudzo chenguva pfupi chakarongwa uye mhinduro kune zvataurwa zvakakosha, uye chisarudzo chenguva pfupi chinogonawo: kuda matanho matsva ekuderedza njodzi kana kushandisa matanho ekuderedza njodzi; Kumbira kutumira mavara matsva; Kujekesa ruzivo rwedata runodiwa kuti upedze kuongorora uye purogiramu yekutumira (zviziviso zvekufona kwedata zvinogona kupihwa isati yasvika, panguva imwe chete kana mushure mekunge chisarudzo chekuongororazve chenguva yapihwa). Kana muridzi wechitupa chekunyoresa akatadza kushandira pamwe nezviito zvinodiwa muchisarudzo chekuongororazve chenguva pfupi, EPA inogona kutora matanho akakodzera emutemo.
2.2.5.3 sarudzo yekupedzisira
EPA ichaburitsa chisarudzo chekupedzisira kana ongororo dzese dzekuongorora patsva, kusanganisira, pazvinenge zvakakodzera, kuongororwa nekubvunzana kwemarudzi akanyorwa paFederal Endangered and Threated Wildlife List, pamwe nekuongorora mapurogiramu ekuongorora endocrine disruptor. Kana muridzi wegwaro rekunyoresa akakundikana kushandira pamwe nezviito zvinodiwa musarudzo yekuongorora patsva, EPA inogona kutora matanho akakodzera emutemo pasi peFIFRA.
3 Nyorera chikumbiro chekuenderera mberi
3.1 Sangano reEuropean Union
Kuvandudzwa kwekunyoreswa kwezvinhu zvinoshanda zvemishonga yezvipembenene muEU iongororo yakazara inosanganisa data rekare neritsva, uye vanonyorera vanofanirwa kuendesa data rakazara sezvinodiwa.
3.1.1 Zvinhu zvinoshanda
Chinyorwa 6 cheMutemo 2020/1740 pamusoro pekuvandudzwa kwekunyoreswa chinotsanangura ruzivo runofanira kutumirwa kuti kunyoreswa kwezvinhu zvinoshanda kuwedzere, kusanganisira:
1) Zita nekero yemunyoreri ane basa rekuenderera mberi nekunyorera uye kuzadzisa zvinodiwa nemutemo.
2) Zita nekero yemunhu akabatana naye pabasa pamwe chete nezita resangano revagadziri.
3) Nzira inomiririra yekushandisa kanenge chinhu chimwe chete chinodzivirira chirimwa chine chinhu chinoshanda pachirimwa chinorimwa zvakanyanya munzvimbo imwe neimwe, uye humbowo hwekuti chigadzirwa ichi chinosangana nezvinodiwa zvekunyoresa zvakanyorwa muChikamu 4 cheMutemo Nhamba 1107/2009.
"Nzira yekushandisa" iri pamusoro apa inosanganisira nzira yekunyoresa uye kuongorora pakuenderera mberi kwekunyoresa. Imwe yemishonga yekudzivirira zvirimwa ine nzira dzekushandisa dzataurwa pamusoro apa inofanira kunge isina zvimwe zvinhu zvinoshanda. Kana ruzivo rwakapihwa nemunyoreri rusingabatanidzi nzvimbo dzese dzinobatanidzwa, kana kuti rusina kurimwa zvakanyanya munzvimbo iyi, chikonzero chinofanira kupihwa.
4) data rinodiwa uye mhedzisiro yekuongorora njodzi, kusanganisira: i) kuratidza shanduko muzvinodiwa zvemutemo nemutemo kubva pakubvumidzwa kwekunyoreswa kwechinhu chinoshanda kana kuvandudzwa kwekunyoreswa kwazvino; ii) kuratidza shanduko musainzi netekinoroji kubva pakubvumidzwa kwekunyoreswa kwechinhu chinoshanda kana kuvandudzwa kwekunyoreswa kwazvino; iii) kuratidza shanduko mukushandiswa kwemumiriri; iv) zvinoratidza kuti kunyoreswa kuri kuramba kuchichinja kubva pakunyoreswa kwekutanga.
(5) rugwaro rwakazara rwemushumo wega wega wekuyedza kana wekudzidza uye pfupiso yaro sechikamu cheruzivo rwekutanga rwekunyoresa kana ruzivo rwekuenderera mberi kwekunyoresa rwunotevera zvichienderana nezvinodiwa neruzivo rwechinhu chinoshanda.
6) rugwaro rwakazara rwemushumo wega wega wekuyedza kana wekudzidza uye pfupiso yaro sechikamu chedata rekutanga rekunyoresa kana data rinotevera rekunyoresa, zvichienderana nezvinodiwa zvedata rekugadzirira mishonga.
7) Humbowo hwemagwaro hunoratidza kuti zvakakosha kushandisa chinhu chinoshanda chisingasvike padanho repamutemo rekunyoresa kuti udzivise zvipembenene zvikuru zvemiti.
8) Pakupera kwebvunzo yega yega kana chidzidzo chinosanganisira mhuka dzine mapfupa anotenderera, taura matanho anotorwa kudzivirira kuyedzwa kwemhuka dzine mapfupa anotenderera. Ruzivo rwekuwedzera kunyoresa harufanirwe kunge ruine chero mushumo wekuyedzwa kwekushandiswa nemaune kwechinhu chinoshanda kuvanhu kana kushandiswa kwechigadzirwa chine chinhu chinoshanda.
9) Kopi yechikumbiro cheMRLS chakaendeswa zvichienderana neChikamu 7 cheMutemo (EC) Nhamba 396/2005 weParamende yeEurope neDare.
10) Chikumbiro chekuisa muzvikamu kana kupatsanura chinhu chinoshanda muzvikamu zvichienderana neMutemo 1272/2008.
11) Rondedzero yezvinhu zvinogona kuratidza kukwana kwechirongwa chekuenderera mberi, uye kutara data idzva rakatumirwa panguva ino.
12) Zvichienderana neChinyorwa 8 (5) cheMutemo Nhamba 1107/2009, pfupiso nemigumisiro yemabhuku esainzi everuzhinji akaongororwa nevezera ravo.
13) Ongorora ruzivo rwese rwunotumirwa zvichienderana nemamiriro aripo esainzi netekinoroji, kusanganisira kuongororwazve kwemamwe edata rekutanga rekunyoresa kana data rinotevera rekuenderera mberi kwekunyoresa.
14) Kufunga uye kurudziro yematanho akakodzera uye anodiwa ekuderedza njodzi.
15) Zvichienderana neChinyorwa 32b cheMutemo 178/2002, EFSA inogona kupa bvunzo dzesainzi dzinodiwa kuti dziitwe nesangano resainzi rakazvimirira uye kuzivisa mhedzisiro yebvunzo kuParamende yeEurope, Komisheni neNhengo dzeNyika. Mitemo yakadaro yakavhurika uye yakajeka, uye ruzivo rwese rwakakosha kune chiziviso chekutongwa runofanira kuverengerwa muchikumbiro chekuwedzera kunyoresa.
Kana data rekutanga rekunyoresa richiri kusangana nezvinodiwa nedata uye mwero wekuongorora, rinogona kuramba richishandiswa pakuwedzerwa uku kwekunyoresa, asi rinofanira kutumirwa zvakare. Munyoreri anofanira kushandisa nepese paanogona napo kuwana nekupa ruzivo rwekutanga rwekunyoresa kana ruzivo rwakakodzera sekuenderera mberi kwekunyoresa kunotevera. Kana munyoreri wekuvandudzwa kwekunyoresa asiri iye anokumbira kunyoreswa kwekutanga kwechinhu chinoshanda (ndiko kuti, munyoreri asina ruzivo rwakatumirwa kekutanga), zvakakosha kuwana kodzero yekushandisa ruzivo rwekunyoresa ruripo rwechinhu chinoshanda kuburikidza nemunyoreri wekunyoresa kwekutanga kana dhipatimendi rekutonga renyika yekuongorora. Kana munyoreri wekuvandudzwa kwekunyoresa akapa humbowo hwekuti ruzivo rwakakodzera harupo, Hurumende inotungamira kana EFSA yakaita ongororo yapfuura uye/kana yekuvandudzwa inotevera inofanira kuedza kupa ruzivo rwakadaro.
Kana data rekunyoresa rekare risingasvike zvinodiwa pari zvino, bvunzo itsva nemishumo mitsva inofanira kuitwa. Munhu anokumbira anofanira kuona nekunyora bvunzo itsva dzichaitwa uye nguva yadzo, kusanganisira runyorwa rwakasiyana rwebvunzo itsva dzemhuka dzese dzine mapfupa ane musana, achifunga nezvemhinduro dzakapihwa neEFSA isati yavandudzwa chikumbiro. Mushumo mutsva webvunzo unofanirwa kunyorwa zvakajeka, uchitsanangura chikonzero uye kukosha kwacho. Kuti kuve nechokwadi chekuvhurika uye kujeka uye kuderedza kudzokororwa kwemiedzo, bvunzo itsva dzinofanira kuendeswa kuEFSA isati yatanga, uye bvunzo dzisina kuchengetwa hadzigamuchirwi. Munhu anokumbira anogona kutumira chikumbiro chekuchengetedzwa kwedata uye kutumira shanduro dzakavanzika uye dzisiri dzepachivande dzedata iri.
3.1.2 Kugadzirira
Kuenderera mberi kwekunyoreswa kwemishonga kunoenderana nezvinhu zvinoshanda zvakapedzwa. Zvichienderana neChinyorwa 43 (2) cheMutemo Nhamba 1107/2009, mafomu ekuti mishonga irambe ichigadzirwa anofanira kusanganisira:
1) Kopi yechitupa chekunyoresa kugadzirira.
2) chero ruzivo rutsva runodiwa kubva panguva yekunyorera nekuda kwekuchinja kwezvinodiwa neruzivo, nhungamiro uye zvinodiwa nazvo (kureva, shanduko mumhedzisiro yekuyedza kwechikamu chinoshanda nekuda kwekuenderera mberi kwekuongorora kunyoresa).
3) Zvikonzero zvekutumira ruzivo rutsva: zvinodiwa zveruzivo rutsva, nhungamiro uye zviyero zvaisashanda panguva yekunyoreswa kwechigadzirwa; Kana kugadzirisa mamiriro ekushandiswa kwechigadzirwa.
4) Kusimbisa kuti chigadzirwa ichi chinosangana nezvinodiwa zvekuvandudzwa kwekunyoreswa kwezvinhu zvinoshanda zviri mumitemo (kusanganisira zvirambidzo zvakakodzera).
5) Kana chigadzirwa chakatariswa, mushumo weruzivo rwekutarisa unofanira kupihwa.
6) Kana zvichidikanwa, ruzivo rwekuenzanisa runofanira kutumirwa zvichienderana nemirairo yakakodzera.
3.1.2.1 Kufananidza data yezvinhu zvinoshanda
Pakunyorera kuenderera mberi kwekunyoreswa kwezvigadzirwa zvemishonga, munyoreri anofanira, zvichienderana nemhedzisiro yekuongorora kwechinhu chinoshanda, kupa ruzivo rutsva rwechinhu chimwe nechimwe chinoshanda chinoda kugadziriswa nekuda kwekuchinja kwezvinodiwa nedata uye zviyero, kugadzirisa nekuvandudza data rezvigadzirwa zvemishonga zvinoenderana, uye kuita ongororo yengozi zvinoenderana nemirairo mitsva uye kukosha kwekupedzisira kuve nechokwadi chekuti njodzi ichiri munzvimbo inogamuchirika. Kuenzanisa data rezvigadzirwa zvinoshanda kunowanzo kuve mutoro wenyika inotungamira iri kuita ongororo iri kuenderera mberi yekunyoreswa kwezvigadzirwa zvinoshanda. Munyoreri anogona kupa ruzivo rwakakodzera rwezvigadzirwa zvinoshanda kuNyika inotungamira yakasarudzwa nekupa chiziviso chekuti ruzivo rwezvigadzirwa zvinoshanda ruri munguva isingadziviriri, humbowo hwekodzero yekushandisa ruzivo, chiziviso chekuti gadziriro haibvumidzwe kutumira ruzivo rwezvigadzirwa zvinoshanda, kana nekukurudzira kudzokorora bvunzo. Kubvumidzwa kweruzivo rwekunyorera kuenderera mberi kwekunyoreswa kwezvigadzirwa kunogona kungovimba nemushonga wekutanga mumwe chete unosangana nechiyero chitsva, uye kana mhando yemushonga wekutanga wakaonekwa uchichinja (kusanganisira huwandu hwakanyanya hwetsvina), munyoreri anogona kupa zvikonzero zvine musoro zvekuti mushonga wekutanga wakashandiswa unogona kuonekwa sewakaenzana.
3.1.2.2 Shanduko kune nzira dzakanaka dzekurima (GAP)
Munyoreri anofanira kupa runyoro rwemashandisirwo aidiwa echigadzirwa ichi, kusanganisira chirevo chinoratidza kuti hapana shanduko huru muGAP munzvimbo iyi kubva panguva yekunyoreswa, uye runyoro rwakasiyana rwemashandisirwo echipiri mufomu reGAP muchimiro chakatemwa. Shanduko huru chete muGAP dzinodiwa kuti dzienderane neshanduko mukuongorora kwechikamu chinoshanda (hunhu hutsva hwekupedzisira, kugamuchirwa kwenhungamiro itsva, mamiriro kana zvirambidzo mumitemo yekuvandudza kunyoreswa) ndidzo dzinogamuchirwa, chero bedzi munyoreri achitumira ruzivo rwese runodiwa. Muchokwadi, hapana shanduko huru mufomu yemuyero inogona kuitika mukunyorera kuenderera mberi.
3.1.2.3 Ruzivo rwekushanda kwemishonga
Kuti zvibudirire, munyoreri anofanira kusarudza nekutsigira kutumirwa kwedata idzva rekuyedza. Kana shanduko yeGAP ikakonzereswa nemutengo mutsva wekupedzisira, nhungamiro itsva, data rekuyedza kushanda kweGAP itsva rinofanira kuendeswa, zvikasadaro, data resistance chete ndiro rinofanira kuendeswa kune fomu rekunyorera rinoenderera mberi.
3.2 Nyika dzakabatana
Zvinodiwa neUS EPA pakuongororazve mishonga yezvipembenene zvinoenderana nekunyoreswa kwemishonga yezvipembenene, shanduko dzekunyoresa, uye kunyoresazve, uye hapana mitemo yakasiyana. Zvikumbiro zvakanangana zveruzivo zvichibva pane zvinodiwa pakuongorora njodzi mukuongororazve, mhinduro dzinogamuchirwa panguva yekubvunzana neveruzhinji, nezvimwewo, zvichaburitswa muchimiro chehurongwa hwekupedzisira hwebasa uye chiziviso chekufonera data.
4 Dzimwe Nyaya
4.1 Kushandiswa Kwakabatana
4.1.1 Sangano reEuropean Union
Zvichienderana neChinyorwa 5, Chitsauko 3 cheMutemo 2020/1740, kana vanhu vanopfuura mumwe chete vakanyorera kuti kunyoreswa kwechinhu chimwe chete chinoshanda kuwedzeredzwe, vese vanonyorera vanofanira kutora matanho ese akakodzera ekutumira ruzivo pamwe chete. Sangano rakasarudzwa nemunyoreri rinogona kunyorera pamwe chete panzvimbo yemunyoreri, uye vese vanogona kunyorera vanogona kutaurwa navo nechikumbiro chekupa ruzivo pamwe chete.
Vanyoreri vanogonawo kutumira ruzivo rwakakwana zvakasiyana, asi vanofanira kutsanangura zvikonzero zviri muruzivo. Zvisinei, zvichienderana neChikamu 62 cheMutemo 1107/2009, bvunzo dzinodzokororwa pamhuka dzine mapfupa emusana hadzigamuchirwi, saka vanogona kunyorera uye vane ruzivo rwakakodzera rwemvumo vanofanira kuita zvese zvavanogona kuti vave nechokwadi chekuti mhedzisiro yekuongororwa kwemhuka dzine mapfupa emusana nezvidzidzo zvinobatanidzwa zvinogoverwa. Kuti pave nekugadziriswazve kwekunyoreswa kwezvinhu zvinoshanda zvinosanganisira vanyoreri vakawanda, data rese rinofanira kuongororwa pamwe chete, uye mhedziso nemishumo zvinofanirwa kuumbwa mushure mekuongorora kwakazara.
4.1.2 Nyika dzakabatana
EPA inokurudzira kuti vanonyorera vagovane ruzivo rwekuongororazve, asi hapana chinodiwa. Zvichienderana neruzivo rwekufona kwedata, muridzi wegwaro rekunyoresa rechinhu chinoshanda chemushonga wezvipembenene anogona kusarudza kana achizopa data pamwe chete nevamwe vanonyorera, kuita zvidzidzo zvakasiyana, kana kubvisa kunyoresa. Kana miedzo yakasiyana nevanyoreri vakasiyana ikakonzera magumo maviri akasiyana, EPA ichashandisa magumo anochengetedza zvakanyanya.
4.2 Hukama huripo pakati pekuvandudzwa kwekunyoresa nekunyoreswa patsva
4.2.1 Sangano reEuropean Union
Kunyoreswa kwemishonga inoshanda kusati kwatanga, kureva kuti, Nyika yeNhengo isati yagamuchira chikumbiro chekunyoreswa kwemishonga inoshanda, munyoreri anogona kuramba achiendesa chikumbiro chekunyoreswa kwemishonga yakakodzera kuNyika yeNhengo (dunhu); Mushure mekutanga kwekunyoreswa kwemishonga inoshanda, munyoreri haachakwanise kuendesa chikumbiro chekunyoreswa kwemishonga inoenderana nayo kuNyika yeNhengo, uye anofanira kumirira kuburitswa kwechisarudzo chekunyoreswa kwemishonga inoshanda asati aendesa zvichienderana nezvinodiwa zvitsva.
4.2.2 Nyika dzakabatana
Kana kunyoreswa kwekuwedzera (semuenzaniso, kugadzirira dosage itsva) kusingakonzere kuongororwa kwengozi itsva, EPA inogona kugamuchira kunyoreswa kwekuwedzera panguva yekuongororazve; Zvisinei, kana kunyoreswa kutsva (senge nzira itsva yekushandisa) kuchigona kukonzera kuongororwa kwengozi itsva, EPA inogona kusanganisira chigadzirwa mukuongororazve njodzi kana kuita ongororo yakasiyana yengozi yechigadzirwa uye kushandisa mhedzisiro mukuongororazve. Kuchinjika kweEPA kunokonzerwa nekuti mativi matatu akasarudzika eHealth Effects Branch, Environmental Behavior and Effects Branch, uye Biological and Economic Analysis Branch anotsigira basa reRegistry neReevaluation Branch, uye anogona kuona data rese reregistry nereevaluation panguva imwe chete. Semuenzaniso, kana kuongororazve kwaita sarudzo yekugadzirisa label, asi isati yaburitswa, kana kambani ikatumira chikumbiro chekuchinja label, registry ichaigadzirisa zvichienderana nesarudzo yekuongororazve. Iyi nzira inochinjika inobvumira EPA kubatanidza zviri nani zviwanikwa uye kubatsira makambani kunyoreswa kare.
4.3 Kudzivirirwa kweData
4.3.1 Sangano reEuropean Union
Nguva yekuchengetedzwa kwedata idzva rezvinhu zvinoshanda uye data rekugadzirira rinoshandiswa pakuvandudza kunyoresa imwedzi makumi matatu, kutanga kubva pazuva iro chigadzirwa chekugadzirira chakakodzera chinonyoreswa kekutanga kuti chigadziriswe muNyika yega yega yeNhengo, zuva chairo rinosiyana zvishoma kubva kuNyika imwe kuenda kune imwe.
4.3.2 Nyika dzakabatana
Ruzivo rwekuongorora patsva rwuchangobva kutumirwa rune nguva yekuchengetedzwa kwedata yemakore gumi nemashanu kubva pazuva rakatumirwa, uye kana munyoreri achitaura nezvedata rakatumirwa nerimwe bhizinesi, rinowanzo ratidza kuti muridzi wedata apihwa muripo kana kuti mvumo yawanikwa. Kana kambani yekunyoresa mishonga inoshanda ikaona kuti yaendesa data rinodiwa kuti riongororwe patsva, chigadzirwa chekugadzira chakagadzirwa uchishandisa mushonga unoshanda chawana mvumo yekushandisa data remushonga unoshanda, saka chinogona kuchengetedza kunyoresa zvakananga zvichienderana nemhedzisiro yekuongorora patsva kwemushonga unoshanda, pasina kuwedzera rumwe ruzivo, asi ichiri kuda kutora matanho ekudzora njodzi akadai sekugadzirisa label sezvinodiwa.
5. Pfupiso uye tarisiro
Zvose, EU neUS vane chinangwa chimwe chete pakuongororazve zvigadzirwa zvemishonga yakanyoreswa: kuona kuti sezvo kugona kwekuongorora njodzi kuchikura uye mitemo ichichinja, mishonga yese yakanyoreswa inogona kuramba ichishandiswa zvakachengeteka uye haiise njodzi isina musoro kuhutano hwevanhu nenharaunda. Zvisinei, pane misiyano mumaitiro chaiwo. Chekutanga, zvinoratidzwa mukubatana pakati pekuongorora tekinoroji nekuita sarudzo dzehutungamiriri. Kuwedzerwa kwekunyoresa kweEU kunosanganisira zvese ongororo yehunyanzvi uye sarudzo dzekupedzisira dzehutungamiriri; Kuongororwazve muUnited States kunongopa mhedziso dzekuongorora tekinoroji dzakadai sekugadzirisa malebula uye kutumira data idzva, uye muridzi wechitupa chekunyoresa anofanira kutora danho rekuita zvinoenderana nemhedziso uye kuita mashandisirwo anoenderana ekuita sarudzo dzehutungamiriri. Chechipiri, nzira dzekushandisa dzakasiyana. Kuwedzera kwekunyoresa muEU kwakakamurwa kuita matanho maviri. Danho rekutanga kuwedzera kwekunyoreswa kwezvinhu zvinoshanda padanho reEU. Mushure mekunge kuwedzerwa kwekunyoreswa kwezvinhu zvinoshanda kwapasiswa, kuwedzerwa kwekunyoreswa kwezvigadzirwa zvemishonga kunoitwa munyika dzinoenderana. Kuongororwazve kwezvinhu zvinoshanda uye zvigadzirwa zvekugadzira muUnited States kunoitwa panguva imwe chete.
Kubvumidzwa kwekunyoresa uye kuongororwazve mushure mekunyoresa zvinhu zviviri zvakakosha kuti pave nechokwadi chekuti kushandiswa kwemishonga inouraya zvipembenene kwakachengeteka. Muna Chivabvu 1997, China yakaburitsa "Mitemo Yekutarisira Mishonga Inouraya", uye mushure memakore anopfuura makumi maviri ekugadzirwa, sisitimu yakakwana yekunyoresa mishonga inouraya zvipembenene uye sisitimu yekuongorora yakagadzwa. Parizvino, China yakanyoresa mhando dzemishonga inouraya zvipembenene dzinopfuura 700 uye zvigadzirwa zvekugadzirira zvinopfuura 40,000, zvinopfuura hafu yazvo zvakanyoreswa kwemakore anopfuura 20. Kushandiswa kwemishonga inouraya zvipembenene kwenguva refu, yakakura uye yakawanda kuchaita kuti pave nekusagadzikana kwezvisikwa, kuwedzera kwekuunganidzwa kwezvakatipoteredza, uye kuwedzera kwenjodzi dzekuchengetedza vanhu nemhuka. Kuongororazve mushure mekunyoresa inzira inoshanda yekuderedza njodzi yenguva refu yekushandiswa kwemishonga inouraya zvipembenene uye kuona kutonga kwemishonga inouraya zvipembenene muhupenyu hwese, uye chinhu chinobatsira kune sisitimu yekunyoresa nekubvumidza. Zvisinei, basa rekuongororazve mishonga yezvipembenene muChina rakatanga kunonoka, uye "Matanho eKutarisira Kunyoreswa kweMishonga Yezvipembenene" yakaziviswa muna 2017 yakaratidza kekutanga kubva padanho remutemo kuti mhando dzemishonga yezvipembenene dzakanyoreswa kwemakore anopfuura 15 dzinofanira kurongwa kuti dziite ongororo yenguva nenguva zvichienderana nemamiriro ekugadzira nekushandisa uye shanduko dzemitemo yeindasitiri. NY/ T2948-2016 "Technical Specification for Pesticide Reevaluation" yakaburitswa muna 2016 inopa misimboti yekutanga uye maitiro ekuongorora ekuongororazve mhando dzemishonga yezvipembenene dzakanyoreswa, uye inotsanangura mazwi akakodzera, asi kusimbiswa kwayo kwakaganhurirwa sechiyero chinokurudzirwa. Nezvebasa rekushandisa rekutarisira mishonga yezvipembenene muChina, kutsvagisa nekuongorora sisitimu yekuongororazve yeEU neUnited States kunogona kutipa pfungwa dzinotevera neruzivo.
Kutanga, tarisai zvizere basa guru remuridzi wechitupa chekunyoresa mukuongororazve mishonga yezvipembenene yakanyoreswa. Maitiro ese ekuongororazve mishonga yezvipembenene muEU neUnited States ndeekuti dhipatimendi rekutarisira kunyoresa rigadzire hurongwa hwebasa, ritaure mhando dzekuongororazve uye zvinonetsa nezvenzvimbo dzine njodzi, uye muridzi wechitupa chekunyoresa mishonga yezvipembenene anotumira ruzivo rwacho sezvinodiwa mukati menguva yakatarwa. China inogona kuwana zvidzidzo kubva mumamiriro ezvinhu chaiwo, kushandura mafungiro edhipatimendi rekutarisira kunyoresa mishonga yezvipembenene kuti iite bvunzo dzekusimbisa uye kupedzisa basa rese rekuongororazve mishonga yezvipembenene, kujekesa zvakare basa guru remuridzi wechitupa chekunyoresa mishonga yezvipembenene mukuongororazve uye kuona kuchengetedzeka kwechigadzirwa, uye kuvandudza nzira dzekushandisa kuongororazve mishonga yezvipembenene muChina.
Chechipiri ndechekugadzwa kwehurongwa hwekuchengetedza data rekuongororazve mishonga yezvipembenene. Mitemo yeKutarisira Mishonga Yezvipembenene nemitemo yayo inotsigira inotsanangura zvakajeka hurongwa hwekuchengetedza mhando itsva dzemishonga yezvipembenene muChina uye zvinodiwa zvekubvumidza data rekunyoresa mishonga yezvipembenene, asi zvinodiwa zvekuchengetedza data rekuongororazve uye zvekubvumidza data hazvina kujeka. Saka, vane zvitupa zvekunyoresa mishonga yezvipembenene vanofanira kukurudzirwa kuti vatore chikamu mubasa rekuongororazve, uye hurongwa hwekuchengetedza data rekuongororazve hunofanira kutsanangurwa zvakajeka, kuitira kuti varidzi vedata rekutanga vagone kupa data kune vamwe vanyoreri kuti varipwe, kuderedza bvunzo dzinodzokororwa, uye kuderedza mutoro pamabhizinesi.
Chechitatu ndechekuvaka sisitimu yekuongorora njodzi dzezvipembenene mushure mekunyoresa, kuongorora patsva uye kuenderera mberi nekunyoresa. Muna 2022, Ministry of Agriculture and Rural Affairs yakaburitsa "Mitemo yeKutungamirirwa kweKuongororwa kweNjodzi dzezvipembenene (Draft for Comment)", ichiratidza kutsunga kweChina kuisa uye kugara ichiita manejimendi yemishonga yezvipembenene mushure mekunyoresa. Mune ramangwana, tinofanirawo kufunga zvakanaka, kuita tsvakiridzo yakakura, uye kudzidza kubva muzvinhu zvakawanda, uye zvishoma nezvishoma kugadzira nekuvandudza sisitimu yekutarisira kuchengetedzeka kwemishonga yezvipembenene mushure mekunyoresa inoenderana nemamiriro enyika yeChina kuburikidza nekutarisa, kuongorora patsva uye kunyoresa njodzi yekushandiswa kwemishonga yezvipembenene, kuitira kuderedza mhando dzese dzenjodzi dzinogona kukonzerwa nekushandiswa kwemishonga yezvipembenene, uye kuchengetedza zvinobudirira kugadzirwa kwekurima, hutano hweveruzhinji uye kuchengetedzeka kwezvakatipoteredza.
Nguva yekutumira: Chivabvu-27-2024



