kubvunzabg

Kupararira kwemhuka dzesango: Mapurazi ari kutambudzika kudzora zvipembenene pamiganhu yemapaki.

       Mhuka zhinji dzesango dzaitiza padzainzwa inzwi remuvhimi aipfuura nemumakwenzi emuti wetii. Asi kumaodzanyemba kwenyika, nguruve dzemusango nemhembwe zvaisaratidza kutya kuti ndiani kana kuti chii chaiitika.
Nguruve dzemusango dzaiva pedyo zvikuru; taigona kudzinhuwidza, kunzwa kuchema kwadzo, uye dzimwe nguva kunyange ruzha rwemapazi anotyoka achirira nemumipata. Asi pasina mufananidzo unopisa, kuona mhuka idzi, dzinonzi zvipembenene, pane rimwe remazuva anopisa zvikuru egore zvingadai zvisingaite.
"Kune nzira dzemhara dzakatenderedza dhamu rega rega. Kwenguva yakareba, kwaive nezvipfuyo zvishoma panyika iyi, uye mahekita makumi mapfumbamwe (maeka mazana maviri nemakumi maviri) aive akaoma zvikuru," akadaro murimi weTindell Leonard Sanders.
Kwemakore makumi maviri, dhamu riri pedyo nerwizi rweQueanbine rakanga risingashandiswi semafuro, asi nekuda kwekusanaya kwemvura kwakasimba, VaSanders vakaona dhamu racho richida kuoma, uye kumanikidzwa kwemhara dzemusango, nguruve dzemusango nekangaroo kwaiwedzera.
Akati, “Kare, madhamu aya aichengeta mvura yakawanda, asi ikozvino ari pachena kuti akaoma. Ehe, taiva nenguva yekusanaya kwemvura, asi izvi zvinokonzerwa nekuti mhuka dzainwa mvura iyoyo.”
"Madziva aya akagadzirwa kuti adzivise moto, ape mvura kuzvipfuwo, uye kunyange kudiridza ivhu kana zvichidikanwa, asi chaizvoizvo haana chinhu, izvo zvinoratidza zvakajeka kuti mhuka dzesango dzinoshandisa mvura yakawanda sei munzvimbo iyi."
VaSanders vakati zvave zvisingachakwanisike kugadzirisa purazi iri uye kuriita kuti ribereke kubva pavakatamira zvachose panzvimbo iyi gore rapfuura.
"Nekuti mhembwe dzakawanda nemakangaroo zvinodya muminda, hapana huswa hwasara. Uye pese panonaya mvura yakawanda, nguruve dzemusango dzinouya dzoparadza nyika," akadaro.
"Hatigoni kudzosa ivhu kuhupenyu. Paunobuda panze woona maziso makumi matatu akatarisa mafuro, unoda kuripa zororo, asi harigone."
Nemombe nhatu dzeGalloway nenzombe imwe chete panzvimbo inodarika mahekita makumi mapfumbamwe, kugadzirira mafuro aizoparadzwa nezvipembenene kwaive dambudziko guru.
VaSanders vakati: “Kurima kunovandudza nharaunda kunonyanya kushandiswa pakudyara mhuka dzinotenderera, asi mikana iripo mishoma. Kana ukaisa mombe pamafuro, wobva wadya kangaroo, mhembwe, nenguruve dzemusango dzinobva kumativi ese enzvimbo, hazvisirizvo here kuti uri kutambisa simba?”
"Ivhu rose rakaorera rakaparadzwa, uye kuparadzwa uku kwese kuri kubva kunzvimbo imwe chete - kubva kunzvimbo inodzivirirwa nehurumende."
VaSanders vakati matanho ekudzora zvipembenene munzvimbo dziri pedyo, pasi peNSW National Parks and Wildlife, akanga mashoma, sezvo kuuraya mhuka nendege kuchiitwa kamwe chete pagore uye zvirongwa zvekubata chirauro zvisingawanzoitiki.
Akati: “Vanofanira kubvunza varidzi veminda, asi mapaki enyika haaite izvozvo. Vanongoita zvinhu nenzira yavo uye havana hanya nemumwe munhu.”
"Zvakangogadzirisa dambudziko munzvimbo diki iyoyo, asi hazvina kugadzirisa dambudziko rakapararira kune dzimwe nzvimbo. Handizivi kuti mhinduro yacho ndeipi."
VaSanders vakati njodzi dzinosanganisirwa nekuunza vavhimi vega dzichangowedzera dambudziko iri, kubva pamatambudziko emhosva kusvika pamatambudziko ekuchengetedza munzvimbo dzakakura dzine matombo.
"Munhu wese anoda kugadzirisa dambudziko iri, asi unofanira kungwarira zvikuru kuti ndiani waunotsvaga rubatsiro," akadaro.
"Unobvumira munhu mumwe chete kupinda, uye iye obuda neshamwari dzake, uye shamwari dzeshamwari dzake dzinobudawo naye. Kamwe kamwe, vanhu vakawanda vanobuda."
Vavhimi vemhuka, kusanganisira vavhimi vasiri pamutemo vane pfuti nembwa dzekuvhima, vakaonekwa mupaki yenyika. Vamwe vavhimi vemhuka vakatoyambuka migwagwa yeveruzhinji vachipfura mumapurazi epachivande.
VaSanders vakati: “Chinonetsa ndechekuti tinowanzonzwa kurira kwepfuti asi tisingazive kuti dziri kubva kupi.”
"Zvese izvi chikamu chekutarisira mhuka dzesango. Dai hurumende yakashanda pamwe zviri nani, vanhu vaisazobvumira vavhimi ava vega kuti vaende kunovhima kakawanda, nekuti dambudziko iri raigona kugadziriswa."
Mutauriri weDhipatimendi reNSW reKushanduka kweMamiriro ekunze, Simba, Zvakatipoteredza neMvura (rinotarisira mapaki enyika mudunhu rese) akati mhuka dzesango dzinopfuura 2,803 dzakapfurwa munguva pfupi yapfuura mudunhu reNSW National Parks, kusanganisira munzvimbo dzakachengetedzwa dziri pedyo nedzakapoteredza imba yaVaReynolds.
"Muna 2024-2025, National Park Service neWildlife Service vakabata mhuka dzesango 2,803 kubva mudenga, kusanganisira mhembwe 2,123 nenguruve dzemusango 429," mushumo wakadaro.
Bazi reNew South Wales National Parks and Wildlife Service (NPWS) rinoita chirongwa chekutarisa mhuka mudenga pakupera kwezhizha rega rega, kunyanya kudzora mhembwe, nguruve dzemusango, nembudzi dzemusango. NPWS inoitawo zvirongwa zvekutarisa mhuka dzesango mumwaka wega wega sezvinodiwa kuti itarisire huwandu hwenguruve dzemusango munzvimbo idzi dzakachengetedzwa.
Mutauriri wesangano iri akati National Parks and Wildlife Service inoshanda nguva dzose nevaridzi veminda vari pedyo nemasangano evhu emunharaunda kudzora kuwanda kwezvipembenene.
"Bazi reNational Parks and Wildlife Service richaramba richishanda nenharaunda dzemunharaunda pazvirongwa zvekuchengetedza zvipembenene pakati pematunhu, kusanganisira kuvazivisa nezvezvirongwa zvekuchengetedza zvipembenene," vakadaro.
"Bazi reNational Parks and Wildlife Service rinoshanda nenyika dziri pedyo, vatariri veminda, Dhipatimendi reMaindasitiri Ekutanga neKubudirira kweDunhu, pamwe nemasangano ehurumende anobatanidza nharaunda kuti vatarisire mhuka dzesango nemasora ari panyika dzevanhu."
       Eliza is a journalist based in the border region between New South Wales and the Australian Capital Territory, covering the Southern Highlands, Monaro, and the South Coast. She previously worked in the Australian Broadcasting Corporation (ABC) North Coast bureau and as a rural correspondent for The Guardian Australia. She can be reached at eliza.spencer@theland.com.au.
       Eliza is a journalist based in the border region between New South Wales and the Australian Capital Territory, covering the Southern Highlands, Monaro, and the South Coast. She previously worked in the Australian Broadcasting Corporation (ABC) North Coast bureau and as a rural correspondent for The Guardian Australia. She can be reached at eliza.spencer@theland.com.au.

 

Nguva yekutumira: Ndira-12-2026